Perimenopozal dönem bir kişinin (adet gördüğü) doğurganlık döneminden, doğurganlığının bittiği menopozal döneme geçiş sürecidir. Süre olarak adet kanamasının tamamen kesilmeden önceki dönemi ve son adet kanamasından sonraki 1 yılı kapsar.
Perimenopoz doğal ve normal bir süreçtir fakat beraberinde fiziksel ve duygusal şikayetleri de getiren bir süreçtir. Bu dönemde kandaki östrojen düzeylerinde azalma ve dalgalanmalar olduğu için tipik olarak adet düzensizlikleri ve sıcak basması ve gece terlemesi gibi menopozal semptomlar sık görülür. Perimenopozal dönemin uzunluğu kişiden kişiye değişkendir. Bazı kişiler bu dönemi kısa yaşarken bazı kişiler yıllarca süren perimenopozal döneme sahip olabilirler (ortalama 2-8 yıl).
Östrojen hormonu vücudun başlıca hormonlarından biridir ve eksikliğinde vücutta çok fazla değişiklikler meydana gelebilir.
Perimenopozal dönemde bir çok kadın –kanda östrojen hormonu azalmasına ya da dalgalanmasına bağlı olarak— aşağıdaki şikayetlerden bir ya da bir kaçını yaşayabilir. Bu şikayetler;
- Düzensiz adet kanamaları; adetlerin geç ya da erken gelmesi. Bunlarla beraber adet kanamalarının çok fazla olması ve uzun sürmesi ya da tersi olarak kanamanın az olması bu dönemin tipik özellikleridir.
- Sinirlilik, depresyon ve değişken ruh hali gibi ruhsal durumlar görülebilir.
- Cinsel istek azalabilir
- Sıcak basması ve gece terlemeleri görülebilir
- Uyku problemleri yaşayabilir.
- Cinsel ilişkide sorun yaşayacak kadar vajinada kuruluk görülebilir.
- Ani idrar yapma isteği gibi idrar problemleri görülebilir.
SIK SORULAN SORULARLA – Perimenopoz
#1 Perimenopozal döneme girdiğimi nasıl anlayabilirim?
Perimenopozal dönemdeki ilk farklılık genellikle kişinin adet düzeninin bozulması / değişmesi şeklinde olmaktadır. Adet düzensizlikleri genellikle adet kanamalarının geç gelmesi şeklinde olabilir. Bununla beraber adet kanamasının günlük miktarının fazla olması, kanamanın 8 günden daha uzun sürmesi ya da tersi olarak kanamanın az olması (lekelenme şeklinde) veya kısa sürmesi ( 2 günden az) bu dönemin tipik özellikleridir.
Ayrıca perimenopozal dönemin başlaması ile bir çok kadında östrojen azalmasına bağlı olarak sıcak basması, gece terlemesi veya vajinada kuruluk gibi östrojen eksikliği şikayetleri de başlayabilir.
Her kadının perimenopozal dönemdeki değişiklikleri farklı tecrübe ettiğini unutmamak gerekir.
#2 Perimenopozal dönemde vücuttaki başlıca hangi hormon değişiklik gösterir?
Perimenopozdaki hormonal değişikliklerin çoğu östrojen hormonunun kanda seviyesinin azalması ya da dalgalanmasına bağlıdır.
Östrojen hormonu özellikle üreme organları olmak üzere neredeyse vücuttaki bütün doku ve organlar üzerinde etki göstermektedir. Östrojen hormonu başlıca yumurtalıklarda üretilmektedir ve perimenopozal dönemde yumurtalıklar yeterli düzeyde östrojen üretmediğinden bu dönemde östrojen eksikliği şikayetleri sık görülür.
#3 Perimenopozal dönemde (henüz adetten kesilmeden önce) sıcak basması ve gece terlemesi gibi östrojen eksikliği şikayetlerini yaşamak mümkün mü?
Evet. Bu dönemde kandaki östrojen hormonu düzeylerinde azalma ya da dalgalanmalar olduğu için kişi adet görmeye devam ederken bile bu şikayetlere sahip olabilir.
#4 Perimenopozal dönem genellikle hangi yaşlarda başlar?
Perimenopozal dönem genellikle 40’lı yaşlardan sonra başlar. Fakat bazı kişilerde daha erken yaşta da başlayabilir.
#5 Bir kişide perimenopozal şikayetlerin başlaması demek hemen menopoza gireceğini mi gösterir?
Hayır. Perimenopozal süreç ortalama 2-8 yıl sürdüğünden bu sürecin başlaması çoğu zaman hemen menopoza girmek (adetten kesilmek) anlamına gelmemektedir. Diğer bir deyişle perimenopoz süreci başlayan kişi ortalama 2-8 yıl daha adet görebilir.
Kadınların az bir kısmında perimenopozal dönem birkaç ay sürebilir ve adet kanamaları kesilebilir ya da nadiren herhangi bir perimenopozal bir şikayet olmadan da adet kanamaları aniden kesilebilir.
#6 Perimenopozal dönemde gebe kalma ihtimalim var mı? Bu dönemde gebelikten korunmam gerekir mi?
Bu dönemde yumurtlama bozuklukları ve adet düzensizlikleri sık görüldüğünden gebe kalma olasılığı düşse de bir kadının gebe kalma olasılığı adetten tamamen kesilene kadar mevcuttur.
Eğer gebelik istenmiyorsa perimenopozal dönemde uygun doğum kontrol yöntemi kullanılması önerilir.
#7 Hangi durumlarda doktora başvurmalıyım?
Perimenopozal dönemde östrojen azalması ya da dalgalanmasına bağlı adet düzensizlikleri sık görülmesine rağmen bu düzensizliklerin daha ciddi başka nedenlere de bağlı olabileceği unutulmamalıdır.
Bu yüzden aşağıdaki durumunda doktora başvurmak önemli olabilir;
- Kanamanın ağır olması ya da pıhtılı olması
- Her 1-2 saatte bir ped ya da tampon değiştirmek
- Kanama süresinin 8 günden daha uzun olması
- Ara kanama ya da lekelenmelerin olması
- Cinsel ilişki sonrası kanama ya da lekelenme olması
- Bir sonraki adet kanamasının 21 günden önce gelmesi
#8 Doktorum nelere göre perimenopozda olduğuma karar verecek?
Doktorunuz tarafından yapılan fizik muayene bulguları, şikayetleriniz, yaşınız, tıbbi geçmiş bilgileriniz ve gerekirse hormon sonuçlarına göre perimenopozal dönemde olduğunuz teşhisi konacaktır.
#9 Perimenopoz teşhisi için hormon tetkiki yaptırmak şart mıdır?
Perimenopoz teşhisi için kanda hormon tetkikleri yaptırmak mutlaka şart değildir. Bu hormonların kandaki seviyeleri değişken oldukları için çok güvenilir sonuçlar vermeyebilir ve sonuçlar yanıltabilir.
Diğer yandan östrojen eksikliği şikayetleri olan bir kadında kandaki hormon seviyeleri teşhis ve tedaviyi çok fazla değiştirmeyecektir. Ama bazı durumlarda kanda hormon düzeylerine bakmak gerekebilir.
Kanda sürekli olarak yüksek saptanan FSH hormonu perimenopozun teşhisi için yardımcı olabilir. Fakat bu hormonun kandaki seviyesinin değişken olabileceği unutulmamalıdır.